Sağlık Bilimlerinde Uygulamalı Bilimsel Makale Yazma Eğitimi

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Medical Point Hastanesi, İzmir

19-20 Aralık 2026

Program

SAĞLIK BİLİMLERİNDE UYGULAMALI BİLİMSEL MAKALE YAZMA EĞİTİMİ

19-20 Aralık 2026, İzmir Ekonomi Üniversitesi Medical Point Hastanesi

Ayrıntılı Program — Birinci Gün: 19 Aralık 2026 Cumartesi
Saat Başlık Eğitmen İçerik, yöntem ve beklenen çıktı
11.30–12.00 Karşılama, öğle yemeği ve çalışma masalarına yerleşim Düzenleme Kurulu Amaç: Katılımcıların disiplinler arası masalara yerleşmesi ve çalışma ortamının hazırlanması.
Uygulama: Yaka kartı/masa numarası dağıtılır
12.00–12.15 Açılış İzmir Ekonomi Üniversitesi
  • Açılış konuşmaları
  • Eğitimin kurumsal çerçevesi ve eğitici kadronun tanıtılması.
12.15–12.35 Hedefler, çalışma yöntemi, ön test ve başlangıç görevi Prof. Dr. Gül AKDOĞAN
İEÜ Araştırmacı Eğitimleri Koordinatörü; Düzenleme Kurulu Başkanı
Ön test: 5–8 kısa bilgi sorusu, öz yeterlik puanlaması ve hatalı bir özet/metin parçasının kısa değerlendirmesi.
Yöntem: Ortak vaka, üç grup ürünü, akran değerlendirmesi ve editöryal kurul simülasyonu açıklanır.
Çıktı: Katılımcı kendi öğrenme hedefini ve başlangıç düzeyini kaydeder.
12.35–13.15 Yayımlanabilir Bir Makalenin Anatomisi: Araştırma Sorusundan Ana Mesaja
(The Anatomy of a Publishable Paper: From Research Question to Key Message)
Prof. Frank MICHELANGELI
Avrupa Biyokimya Dernekleri Federasyonu - FEBS; Chester Üniversitesi, Birleşik Krallık
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Güçlü bir makaleyi bir arada tutan temel yapı ve ana mesaj
  • Makalenin bölümleri (giriş-yöntem–bulgular–tartışma) ile araştırma sorusu arasındaki hizalanma
  • Temel iddia ile bu iddiayı destekleyen kanıt zinciri
  • Araştırma amacına uygun makale türünün belirlenmesi
Katılımcılar, bir araştırma çalışmasının ana mesajını tek ve açık bir cümleyle ifade edebilir ve bu mesajın makalenin bölümleri boyunca nasıl korunacağını açıklayabilir.
13.10–13.50 Editörün Gözünden Makale: Doğru Dergi, İlk İzlenim ve Ret Nedenleri Prof. Dr. Cem UZUN
Avrupa Bilimsel Dergi Editörleri Derneği - EASE Başkanı; Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Derginin amaç ve kapsamı ile çalışmanın uyumu
  • Gerçekçi hedef dergi seçimi
  • Editörün ilk değerlendirmede dikkate aldığı temel unsurlar
  • Masa başı ret nedenleri
  • Güvenilir olmayan veya yağmacı dergilerin ayırt edilmesi
  • Makalenin hedef dergiye göre uyarlanması
Katılımcılar, bir çalışma için uygun hedef dergiyi amaç–kapsam, okuyucu kitlesi ve çalışmanın bilimsel düzeyini dikkate alarak seçebilir; temel masa başı ret risklerini tanıyabilir.
13.50–14.20 Araştırma Sorusundan Savunulabilir Çalışma Tasarımına Prof. Dr. Yeşim TUNÇOK
Avrupa Klinik Araştırma Altyapıları Ağı - ECRIN Ulusal İrtibat Koordinatörü; DEÜ Tıp Fakültesi
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Araştırma sorusu ile çalışma tasarımının uyumu
  • Birincil sonuç ölçütü, örneklem ve temel değişkenlerin belirlenmesi
  • Yanlılık, karıştırıcı değişkenler, etik ve uygulanabilirlik
  • Çalışma tasarımına uygun raporlama rehberinin seçilmesi
  • CONSORT, STROBE, PRISMA, CARE ve ARRIVE rehberlerinin kullanım alanları
Katılımcılar, araştırma sorusuyla uyumlu, temel yanlılık riskleri dikkate alınmış kısa bir çalışma tasarımı oluşturabilir ve uygun raporlama rehberini gerekçesiyle belirleyebilir.
14.20–14.40 Kahve arası — Ara ve çalışma masalarının hazırlanması.
14.40–15.10 Giriş Bölümünü Yapılandırmak: Literatürdeki Boşluktan Araştırma Amacına Doç. Dr. A. Banu DEMİR
İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Giriş bölümünün bilinenlerden bilinmeyene doğru yapılandırılması
  • Konuyla ilgili genel arka plan ile araştırmayı gerekçelendiren bilgi arasındaki ayrım
  • Literatürdeki boşluğun açık, özgül ve abartısız biçimde ortaya konması
  • Araştırma boşluğu–amaç–araştırma sorusu/hipotez arasındaki mantıksal bağlantı
  • Gereksiz bilgi, tekrar ve aşırı kaynak kullanımından kaçınma
Katılımcılar, bir giriş bölümünü bilinenlerden araştırma boşluğuna ve amaca ilerleyen kısa bir paragraf haritası şeklinde yapılandırabilir; araştırma amacını açık ve gerekçelendirilmiş bir cümleyle ifade edebilir.
15.10–15.40 Yöntem Bölümünü Şeffaf ve Tekrarlanabilir Yazmak Prof. Dr. Gizem ÇALIBAŞI KOÇAL
DEÜ Onkoloji Enstitüsü; Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Çalışmanın nerede, ne zaman ve hangi tasarımla yürütüldüğünün belirtilmesi
  • Katılımcıların veya örneklerin seçimi; dahil etme ve dışlama ölçütleri
  • Değişkenlerin, müdahalelerin ve sonuç ölçütlerinin operasyonel tanımları
  • Veri toplama, laboratuvar/ölçüm süreçleri ve kalite kontrol
  • İstatistiksel analiz planı, eksik veri yaklaşımı ve etik onay
  • Çalışma tasarımına uygun raporlama rehberinin kullanılması
  • Tekrarlanabilirlik için gerekli bilgi ile gereksiz teknik ayrıntı arasındaki denge
Katılımcılar, bir yöntem bölümünde bulunması gereken temel bilgileri belirleyebilir; şeffaflık, tekrarlanabilirlik ve uygun raporlama rehberi açısından kısa bir yöntem metnini değerlendirebilir ve geliştirebilir.
15.40–15.55 Vaka Dosyalarının Tanıtılması ve Grupların Oluşturulması Prof. Dr. Gül AKDOĞAN ve Doç. Dr. A. Banu DEMİR
  • Sekiz disiplinler arası grup, mentor, raportör/sözcü ve zaman sorumlusu kesinleştirilir.
  • Vaka dosyası, çalışma şablonu, raporlama rehberi ve rubrik açıklanır.
  • Mentorların cevap vermek yerine soru sorarak kolaylaştıracağı vurgulanır.
15.55–17.55 Grup Çalışması 1: Soru–Giriş–Yöntem–Raporlama Rehberi Sorumlu: Doç. Dr. A. Banu DEMİR
Mentor havuzu: Yeşim Tunçok, Pembe Keskinoğlu, Banu Demir, Gamze Tuna, Rıdvan Aktan, Melis K. Yandım, Ali Burak Özkaya, Didem K. Bartık, Mehtap Yüksel Eğrilmez, Ayşe Koçak Zengin
Çıktı: Tek sayfalık yapılandırılmış çalışma formu; tam giriş/yöntem metni beklenmez.
  • Hedef dergi ve raporlama rehberi; araştırma sorusu ve hipotez.
  • Girişin paragraf haritası; yöntem bölümünün alt başlıkları ve eksiksizlik kontrolü.
  • Özgün değeri açıklayan 2–3 cümle.
17.55–18.15 Gün Sonu Değerlendirmesi ve İkinci Güne Hazırlık Prof. Dr. Gül AKDOĞAN ve sorumlu eğitmenler
  • Her grup: bir güçlü yön, bir belirsizlik, ertesi gün çözülmesi gereken bir soru.
  • Çıktılar teslim edilir; ertesi gün çapraz değerlendirme eşleşmeleri açıklanır.
18.15–19.00 Hoş Geldiniz İkramı Düzenleme Kurulu
  • Networking ve eğitici–katılımcı ağı oluşturma.
Ayrıntılı Program — İkinci Gün: 20 Aralık 2026 Pazar
Saat Başlık Eğitmen İçerik, yöntem ve beklenen çıktı
09.00–09.30 Kahvaltı ve güne başlama —
09.30–10.15 Çapraz Grup Değerlendirmesi ve Editöryal Geri Bildirim Prof. Dr. Gizem ÇALIBAŞI KOÇAL ve Doç. Dr. A. Banu DEMİR
Tüm mentorlar
Çıktı: İki güçlü yön, iki öncelikli geliştirme önerisi ve bir kritik soru.
  • Her grup başka bir grubun 1. gün ürününü ortak rubrikle inceler.
  • 10 dk sessiz inceleme + 15 dk grup içi uzlaşı + 10 dk sözlü geri bildirim + 10 dk genel ders çıkarımı.
10.15–10.45 Bilimsel Yazımda Yapay Zekâ: Olanaklar, Sınırlar ve Yazar Sorumluluğu Dr. Öğr. Üyesi Ali Burak ÖZKAYA
Avrupa Biyokimya Dernekleri Federasyonu - FEBS; İEÜ Tıp Fakültesi
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Yapay zekânın fikir geliştirme, metni yapılandırma, dil düzenleme ve eleştirel kontrol amacıyla uygun kullanımları
  • Kaynak, veri, yöntem veya bulgu uydurma ve yanlış içerik üretme riski
  • Yapay zekâ çıktılarının özgün kaynaklardan doğrulanması
  • Gizli, kişisel veya yayımlanmamış verilerin araçlara yüklenmemesi
  • Yazarlık sorumluluğunun devredilemez olması
  • Yapay zekâ kullanımının dergi politikalarına uygun biçimde beyan edilmesi
Katılımcılar, bilimsel yazımda yapay zekânın uygun ve uygun olmayan kullanımlarını ayırt edebilir; üretilen içeriği kaynak, doğruluk, gizlilik ve yazar sorumluluğu açısından kontrol edebilir.
10.45–11.15 Araştırma ve Yayın Etiği Prof. Dr. Hakan ORER
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi; UNESCO; ORPHEUS
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Yazarlık hakkı, yazar sıralaması ve katkıların şeffaf biçimde belirtilmesi
  • İntihal, uygunsuz paraphrase ve kaynak gösterme sorunları
  • Veri seçme, sonuçları olduğundan güçlü gösterme ve görsel manipülasyonu
  • Tekrarlı yayın, dilimleme ve aynı verinin uygunsuz yeniden kullanımı
  • Çıkar çatışmalarının açıklanması
  • Yapay zekâ kullanımında etik sorumluluk ve şeffaflık
Katılımcılar, sık karşılaşılan araştırma ve yayın etiği sorunlarını tanıyabilir; kararlarını temel etik ilkeler ve yayın standartları üzerinden gerekçelendirebilir ve uygun hareket yolunu önerebilir.
11.15–11.30 Tartışma Dr. Öğr. Üyesi Ali Burak ÖZKAYA ve Prof. Dr. Hakan ORER Soru-Cevap
11.30–12.00 Kahve arası — Ara
12.00–12.30 Bulgular Bölümünü Açık ve Etkili Yazmak: Veriden Ana Bulgulara Prof. Dr. Pembe KESKİNOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Bulguların araştırma sorusu ve önceden tanımlanmış sonuç ölçütleri doğrultusunda sıralanması
  • Birincil ve ikincil bulguların ayrılması
  • Katılımcı/örnek akışı ve tanımlayıcı verilerin uygun biçimde verilmesi
  • İstatistiksel sonuçların etki büyüklüğü, güven aralığı ve uygun kesinlik düzeyiyle raporlanması
  • Metin, tablo ve şekil arasında doğru sunum biçiminin seçilmesi
  • Aynı verilerin metinde ve tabloda gereksiz tekrarlanmasından kaçınılması
  • Bulgular bölümünde yorum ve açıklamaya yer verilmemesi (Bulgu ile yorum ayırımı)
Katılımcılar, verileri araştırma sorusuna göre önceliklendirebilir; uygun sunum biçimini seçebilir ve temel istatistiksel bilgileri içeren açık, doğru ve yorumsuz bir bulgular metni oluşturabilir.
12.30–13.10 Tartışma ve Sonucu Yapılandırmak: Bulgudan Ölçülü Yoruma Prof. Dr. Ferhan SAĞIN
Avrupa Biyokimya Dernekleri Federasyonu - FEBS; Eğitim Komisyonu Başkanı; ORPHEUS Yönetim Kurulu Üyesi; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Tartışmanın ilk bölümünde araştırma sorusuna doğrudan ve ölçülü yanıt verilmesi
  • Ana bulguların literatürle karşılaştırılması: benzerliklerin ve farklılıkların açıklanması
  • Olası biyolojik, klinik veya davranışsal açıklamaların kanıttan ayrılarak sunulması
  • Nedensellik iddiası, aşırı genelleme ve veriyle desteklenmeyen yeni bilgi ekleme sorunları
  • Güçlü yönlerin ve sınırlılıkların çalışmanın yorumuna etkisiyle birlikte değerlendirilmesi
  • İstatistiksel anlamlılık ile bilimsel veya klinik anlamın ayrılması
  • Sonuç bölümünün ana mesaj, anlam ve gelecek araştırma gereksinimiyle sınırlandırılması
Katılımcılar, bir bulguyu literatür ve çalışma sınırlılıkları çerçevesinde yorumlayabilir; kanıt ile olası açıklamayı ayırabilir ve verinin desteklediği sınırlar içinde kısa, anlamlı ve savunulabilir bir sonuç oluşturabilir.
13.10–14.00 Öğle yemeği — Ara.
14.00–14.10 Grup Çalışması 2 Görevinin Açıklanması Prof. Dr. Ferhan SAĞIN ve Prof. Dr. Pembe KESKİNOĞLU Vaka veri paketinin ve teslim ürünlerinin açıklanması; soruların alınması.
14.10–15.30 Grup Çalışması 2: Bulgular–Tartışma–Sonuç Sorumlu: Prof. Dr. Ferhan SAĞIN ve Prof. Dr. Pembe KESKİNOĞLU
Mentor havuzu: Yeşim Tunçok, Pembe Keskinoğlu, Banu Demir, Gamze Tuna, Rıdvan Aktan, Melis K. Yandım, Ali Burak Özkaya, Didem K. Bartık, Mehtap Yüksel Eğrilmez, Ayşe Koçak Zengin
Teslim: 1 ana bulgu paragrafı + 1 tablo/şekil kararı + 6 başlıklı tartışma haritası + sınırlılıklar + sonuç.
  • Vaka dosyasındaki veri/analiz çıktısından ana bulgu paragrafı.
  • Uygun tablo/şekil seçimi ve başlığı; tartışma paragraf haritası.
  • Güçlü yönler/sınırlılıklar ve ölçülü sonuç.
15.30–16.00 Başlık, Yapılandırılmış Özet ve Anahtar Kelimeleri Oluşturmak: Çalışmanın Özünü Görünür Kılmak Doç. Dr. Gamze TUNA
DEÜ Moleküler Tıp AD; Bioİzmir Merkezi Müdürü
Önerilen odak ve beklenen çıktı:
  • Başlığın çalışmanın tasarımını, örneklemini/konusunu ve temel odağını doğru yansıtması
  • Başlığın özgül, bilgilendirici, ölçülü ve gereksiz sözcüklerden arındırılmış olması
  • Yapılandırılmış özette amaç–yöntem–bulgular–sonuç bölümleri arasındaki mantıksal tutarlılık
  • Bulguların temel sayısal verilerle verilmesi; sonuçta yeni bilgiye veya aşırı yoruma yer verilmemesi
  • Özet ile makalenin ana metni arasında veri ve ifade tutarlılığının korunması
  • Çalışmanın bulunabilirliğini artıracak 3–5 uygun anahtar kelimenin seçilmesi
  • Serbest terimler ile MeSH gibi kontrollü konu başlıklarının uygun biçimde kullanılması
Katılımcılar, bir çalışmanın ana mesajını doğru ve ölçülü biçimde yansıtan bir başlık oluşturabilir; amaç–yöntem–bulgular–sonuç akışı tutarlı kısa bir yapılandırılmış özeti değerlendirebilir ve çalışmanın görünürlüğünü destekleyecek uygun anahtar kelimeleri seçebilir.
16.00–16.15 Kahve arası ve gruplara geçiş — Ara; üçüncü grup görevi için dosyaların dağıtılması.
16.15–17.00 Grup Çalışması 3: Başlık–Özet–Editöre Mektup–Gönderim Kontrolü Sorumlu: Doç. Dr. Gamze TUNA
Mentor havuzu: Yeşim Tunçok, Pembe Keskinoğlu, Banu Demir, Gamze Tuna, Rıdvan Aktan, Melis K. Yandım, Ali Burak Özkaya, Didem K. Bartık, Mehtap Yüksel Eğrilmez, Ayşe Koçak Zengin
Teslim: Tek bir gönderim paketi; editöryal kurul simülasyonunda başka grupça incelenir.
  • Başlık, yapılandırılmış özet, 3–5 anahtar kelime.
  • Kısa editöre mektup ve gönderim kontrol listesi.
17.00–17.30 Editöryal Kurul Simülasyonu ve Nihai Geri Bildirim Prof. Dr. Ferhan SAĞIN, Prof. Dr. Pembe KESKİNOĞLU, Doç. Dr. Gamze TUNA
Grup sözcüleri ve mentorlar
  • Her grup başka bir grubun paketini editöryal karar rubriğiyle değerlendirir.
  • Karar: gönderime hazır / küçük düzeltme / büyük düzeltme / temel tasarım sorunu.
  • Karar iki kanıtla gerekçelendirilir; dosyanın en öncelikli revizyonu belirtilir.
17.30–18.00 Son Test, Bireysel Yayın Eylem Planı, Değerlendirme ve Kapanış Prof. Dr. Gül AKDOĞAN ve Düzenleme Kurulu
  • Ön testteki bilgi/öz yeterlik ve metin değerlendirme görevlerinin tekrarı.
  • Her katılımcının kendi araştırması için 30 günlük yayın eylem planı.