İzmir Ekonomi Üniversitesi
Tıp Fakültesi

 

İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi (İEÜTF) öğrenci alımı için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına başvuru aşamasındadır. Sağlığa ve tıp fakültesi eğitimine yeni bir bakış açısı getirmek üzere adım attığımız bu farklı oluşumda siz değerli akademisyenlerimizi ve adayları ailemizin içinde görmeyi dilerim.

Saygılarımla,
Prof. Dr. Hakan Abacıoğlu
Tıp Fakültesi Dekanı

 


 

Neden yeni model oluşturduk?

İEÜTF tıp eğitimi ve sağlık hizmeti sunumunda farklı bir model oluşturmayı hedefliyoruz. Bu model ülkemizin sağlık alanındaki gereksinimlerine uygun, ulusal ve uluslararası bilgi, deneyim ve uygulamaların yol gösterdiği, yaratıcı ve özgün bir çözüm yaratma isteğinin bir yansımasıdır.

Bir model oluşturmak...
Tıp ve sağlık eğitiminde, araştırmalarında ve hizmet sunumunda uluslararası tanınırlığı olan bir model oluşturarak, öğrenciler, akademisyenler ve sağlık hizmeti alanlar için bir çekim merkezi olmak...

Farklı bir modeli gerekli kılan başlıca dört temel dinamikten söz etmek isteriz. Toplumun değişen demografik özellikleri, hastalık epidemiyolojilerindeki değişim, sağlık ekonomisi ve hizmet sunumunda değişen paradigmalar ile bilimsel ve teknolojik gelişmeler hem sağlık hizmet sunumunda hem de tıp eğitiminde farklı bir bakış ve yaklaşımı gerekli kılıyor.

  

Öncelikli alanlar

Ülkemizde yaşlı nüfus hızla artıyor. Tıp Fakülteleri yaşlı sağlığına etkin biçimde katkı sunabilecek hekimleri yetiştirerek ve bu alanda araştırmalar yoluyla bilgi ve çözümler üreterek kendilerine düşen sorumluluğu yerine getirmelidir. Yaşlanma ve yaşlı sağlığı İEÜTF’nin öncelikli stratejik alanlarından biridir.

Stratejik öncelikli alanlar...
Sağlığı koruma ve geliştirme
—  Kanser
—  Yaşlanma ve yaşlılık
—  Rejeneratif tıp
—  Kardiyovasküler hastalıklar
—  Metabolik ve kronik hastalıklar
—  Aşılar

Yaşlanma, doku hasarı ve hastalıkların çoğu özelleşmiş hücrelerin hasarlanmasına, işlevselliklerinin bozulmasına ya da ölmesine bağlıdır. Rejeneratif tıp, işlevselliği bozulan, hasarlı hücreler ve dokuların onarımı ya da yenilenmesini hedefleyen bir araştırma ve uygulama alanıdır. İEÜ Tıp Fakültesi olarak, rejeneratif tıp alanında araştırmalar ve uluslararası işbirlikleri yoluyla güçlü bir konum hedefliyoruz.

Var olan veriler ve projeksiyonlar ülkemizde kardiyovasküler hastalıklar, solunum sistemi hastalıkları, kanserler, kronik ve metabolik hastalıklar ile obezite gibi yaşam biçimi ile ilgili sorunlarının giderek arttığını gösteriyor. Bunların bir bölümü beslenme, egzersiz gibi yaşam biçimi değişiklikleri ile önlenebilir ya da geciktirilebilir. Bu hem kişilerin yaşam kalitesinin artmasına hem de sağlık ekonomisine olan yükün azalmasına neden olacaktır. Dolayısıyla, tıp fakültesi eğitiminde sadece hastalıklar değil sağlığı korumaya yönelik beslenme, egzersiz, stres yönetimi gibi başlıklar da kapsamlı biçimde yer almalıdır. İEÜ Tıp Fakültesi olarak, sağlıklı yaşam tercihleri konusunda geleneksel uygulamalar ile yeni teknolojileri harmanlayarak kişilere sağlık rehberliği sunmayı stratejik önceliklerinden biri olarak benimsedik. Genomik alanındaki gelişmeler, genetik risklerin belirlenmesine ve kişilere tıbbi danışmanlık verilmek suretiyle bu risklerin yönetilebilmesine olanak sağlıyor.

Gerek tıp eğitimi gerekse de sağlık hizmeti sunumu sadece hastalıklara değil sağlığa ve sağlığı geliştirmeye de odaklanmalıdır.

Genomik ve bilişim alandaki gelişmeler özellikle kanser tedavilerinin kişiselleştirilmesi ve etkinliğinin (precision medicine) artmasına da olanak yaratıyor. İEÜ Tıp Fakültesi kişiselleştirilmiş tıp uygulamaları konusunda öne çıkmayı istiyor. Kanserin (ve diğer bazı kronik hastalıklar) sadece hastayı değil ailesini de derinden etkiliyor.

Tüm dünyada nüfus artışı, kentleşme, ekolojik sorunlar, göçler, uluslararası seyahat ve ticaretin kolaylaşması gibi faktörlere bağlı olarak enfeksiyon hastalıklarına bağlı salgınlar da öne çıkan sağlık sorunları arasındadır. Ülkemizdeki kuş gribi, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ve Laşmanyaz olguları bu tehdidin en somut örnekleri arasındadır. Tıp fakülteleri, öğrencilerini sadece bu hastalıklar açısından değil, bu tür salgınların erken fark edilmesi ve yönetilmesi konularında da eğitmelidir. Enfeksiyon hastalıkları ile savaşımda önemli bir yeri olan aşılar da tıp fakültemizin öncelikli alanlarından birisi olacaktır. Aşı bilimi (vaksinoloji) tematik başlığı altında yapılacak aşı çalışmaları sadece profilaktik aşıları değil kanser ve diğer birçok hastalıkların tedavisinde gündeme gelen “terapötik” aşıları da kapsayacaktır.

Sağlığa her yerden erişebilmek...
Mobil cihazlar ve sesli iletişim ortamlarını kullanarak doğru, güvenilir sağlık bilgisine ulaşılabilmeli, kişinin sağlığını etkin biçimde yönetmesine yardımcı olunmalıdır.

İEÜ Tıp Fakültesi, hizmet sunumu alanında da hasta odaklı ve hasta güvenliğini öne çıkaran uygulamaları benimsiyor. Günümüzde bilişim teknolojilerindeki gelişmeler insanların her yerden sağlık hizmetine ulaşabilmelerine olanak sağlıyor. “Healthcare anywhere” (her yerde sağlık) kavramı kişilerin mobil cihazlar yoluyla güvenilir bilgi edinme, randevu alma, tetkik sonuçlarını görme, vb çok farklı deneyimler sunuyor.  İEÜ Tıp Fakültesi gerek sağlık danışmanlığı gerekse de kişisel sağlık yönetimi konusunda EKOSS olarak adlandırdığı bir sistemi halkımızın kullanımına sunmak üzere çalışmalarına başladı. Bu sistem, yukarıda sayılan özelliklerin yanı sıra evde bakım hizmetleri gibi destekleyici hizmetleri de tek çatı altında sunmayı hedefliyor.


Tıp eğitiminde İEÜTF modeli

İEÜTF, ülkemizin ve Dünyanın değişen sağlık sorunları ve beklentilerine yanıt verebilecek nitelikli hekimler yetiştirmeyi hedeflemektedir. Bu hedef doğrultusunda tıp eğitiminin yapılandırılmasında kullanılan temel ilkeler şunlardır:

Tıp öğrencilerimiz hem İzmir’in ve Türkiye’nin hem de Dünya’nın sağlık sorunlarını irdeleyen bir tıp eğitimi alacaklardır.

Tıbbın bilimsel temelleri (scientific foundations of medicine) alanı dönem 1, 2 ve 4’de yer alan 3 ayrı “temeller” (foundations) bloğundan oluşmaktadır. İlki dönem 1’in başında yer alan 8 haftalık “Tıbbın moleküler, hücresel ve genetik temelleri” (molecular, cellular and genetic basis of medicine) bloğudur. Bu blok ikinci dönemin ilk yarıyılının sonuna kadar sürecek organ sistemleri eksenindeki normal yapı ve işlevin ele alındığı birinci evreyi oluşturmaktadır. İkinci temeller bloğu dönem 2’nin ikinci yarıyılının başında 12 hafta sürecek “Hastalık ve savunma mekanizmaları” (mechanisms of defense and disease) bloğudur.  Temel patoloji, tıbbi mikrobiyoloji, immünoloji, kanser ve farmakoloji konularının ağırlıklı olarak ele alındığı bu blok dönem 3’ün sonuna kadar sürecek anormal yapı ve işlevin ele alındığı organ sistemleri blokları ile sürecektir.  Dönem 3’ün son bloğu olan “yaşam döngüsü” (life cycle) bloğu doğumdan ölüme uzanan bir yaşam döngüsündeki gelişim evreleri yanı sıra yaşa özgü  en sık görülen patolojilerin de ele alındığı bir entegrasyon bloğudur. Üçüncü temeller bloğu 8 haftalık “Tanısal ve terapötik tıbba giriş” (Introduction to diagnostic & therapeutic medicine) bloğudur. Dönem 4’ün başındaki bu blok tanısal tıp, medikolegal sorunlar ve terapiye yoğunlaşmaktadır.

Müfredat boyunca sürecek diğer bir alt-alan (sub-domain) olan “Tıpta Araştırma” (Research in Medicine) öğrencilerin araştırma yöntemleri, biyoistatistik ve kanıta-dayalı tıp kavramlarını öğrenecekleri ve bunları deneysel/sosyal araştırmalarla uygulamaya sokacakları bir dizi etkinlikten oluşmaktadır. Dönem IV’ün başındaki “Tanısal ve terapötik tıbba giriş” bloğu kanıta-dayalı tıp için bir giriş niteliğindedir. Klinik stajlarda kanıta-dayalı tıp, web-tabanlı kaynaklardan yararlanılarak (örneğin, Medscape) günlük uygulamaların bir parçası haline getirilecektir.

Etik eğitimin tüm dönemleri boyunca müfredatın ana bileşenlerinden birisi olarak programa entegre edilmiştir. Dönem I’in başındaki “İnsan Vücudu” (The Body) bloğunda öğrenciler etiğin kritik ögeleri (ahlak, değerler, kültür ve normlar), altı temel etik değer (doğruluk ve dürüstlük, güvenilirlik, saygılı olmak, sorumluluk, adil olma, yardımseverlik ve gözetme, yurttaşlık), etik karar verme modelleri ve süreci tartışacaklardır. Evre I temel etik değerlerin gerçek yaşam uygulama örneklerinin tartışılmasına odaklanacaktır. Evre II tıp etiğine giriş niteliğindedir. Bu bağlamda önce zarar vermeme, hasta yararını gözetme, otonomi, mahremiyet gibi tıbbi etiğin ana konuları ele alınacaktır. Bu sorunlar daha sonra olgular eşliğinde tartışılacaktır. Evre II’nin sonundaki yaşam döngüsü bloğunda üreme etiği (gebelik hakları, kürtaj, vb), aşılama, çocuk hakları, tıbbi araştırmalar, yaşam sonu sorunlar gibi konular olgular eşliğinde ele alınacaktır.  Dönem IV ve V’de ise öğrencilerle aylık “reflection” toplantıları yapılarak klinikte karşılaştıkları tıbbi sorunlar ve bunların etik boyutları tartışılacaktır. Bu aşamada amaç temel etik ilkeler çerçevesinde olayları yorumlama becerisi geliştirmektir.

İEÜTF müfredatı 6 temel yeterlilik alanı üzerine kurulmuştur. Bunlar: tıbbi bilgi, hasta bakımı, yaşam boyu öğrenme, kişiler arası ve iletişim becerileri, profesyonellik, sağlık sistemleridir. Bu alanların her biri için dönemlere özgü kilometre taşları tanımlanmıştır. Bu yeterlilikler müfredatta “Tıbbın Bilimsel Temelleri”, “Tıbbın Klinik Temelleri” “Tıpta Araştırma” ve “Alan Çalışmaları” programları ile ele alınmaktadır.

Dönem I’in başındaki “İnsan Vücudu” (The Body) bloğunda öğrenciler etiğin temel değerlerini tartışırken, İEÜTF’nin tüm öğrenci ve çalışanları için geçerli genel yeterlilikler (core competencies) ile de tanışacaklardır. Genel yeterlilikler öğrencilerin profesyonelliğe yönelik yeterlilikler geliştirmeleri açısından bir öncül rolü oynayacaktır.

Mesleksel beceriler ve iletişim becerileri eğitimleri ilk 3 dönem boyunca süren “Tıbbın Klinik Temelleri” programında yürütülecektir. Bu program büyük oranda “Klinik Beceriler ve Simulasyon Merkezinde (KBSM)” (Clinical Skills & Simulation Center, CSSC) yürütülecektir. İleri teknoloji manken, maket ve simülatörlerden oluşan bu merkezde öğrencilerimiz müfredattaki tüm becerileri ve işlemleri güvenli ve denetimli bir ortamda yeterlilik geliştirinceye dek uygulayabilecektir.

Tıp öğrencilerinin yönetim alanında yeterlilik edinmeleri için tıp hukuku, sağlıklı ilişkili temel yasal düzenlemeler yanı sıra yönetsel araçlar ile de donanmaları gerekir. Bunlar arasında süreç ve risk yönetimi ile çatışma yönetimi yer almaktadır. Süreç ve risk yönetimi eğitimlerinin öğrencilerin tıbbi riskleri değerlendirme ve önlem alma konusundaki kavrayışlarını da derinleştireceği öngörülmektedir.

Eğitimdeki en önemli paradigma değişimlerinden biri eğitici merkezli eğitimin yerini öğrencilerin merkezde olduğu bir eğitime bırakmış olmasıdır. İzmir Ekonomi Üniversitesi sahip olduğu Blackboard Learning Management System ve bununla entegre çalışan Panopto altyapısı sayesinde öğrencilere kişiselleştirilmiş öğrenme fırsatları sunmaktadır. Ayrıca, İEÜTF’de uygulanacak ölçme-değerlendirme sistemi öğrencilerin iyileştirmeleri gereken öğrenme hedeflerini süreç içinde fark etmelerini sağlayacak biçimde yapılandırılmıştır. Bu tür bir yapılanma etkin bir danışmanlık sistemi ile bütünleştirilerek öğrenme sürecinin etkinliğinin arttırılması hedeflenmektedir.

Öğrenen-merkezli eğitim öğrencinin kendi öğrenme sorumluluğunu aldığı, öğrenme etkinliklerinin gerçekleşmesinde etkin rol oynadıkları bir modeli tanımlar. Probleme-dayalı öğrenme (PDÖ) (problem-based learning, PBL), takıma-dayalı öğrenme (TDÖ) (team-based learning, TeBL), işe-dayalı öğrenme (İDÖ) (task-based learning, TaBL) ve araştırma projeleri gibi eğitsel etkinlikler öğrenen merkezli eğitimin araçları arasında yer alır. İEÜTF hibrit eğitim modelini benimsemiştir. Bu model, sunumlar yanı sıra yukarıda sayılan eğitsel etkinlikleri de kapsayan zengin öğrenme fırsatları sunar. İEÜTF’de sunumlar interaktif, gerçek yaşam ile ilişkili  örneklerle bezenmiş ve öğrencilerin öğrenme sürecine etkin olarak katılabilecekleri bir biçimde kurgulanmaktadır. Her eğitsel etkinliğin öğrenme hedeflerinin net ve tanımlı olması, konulara ilişkin zengin okuma kaynaklarının sağlanması ve zengin laboratuvar uygulamaları öğrenme sürecinin daha verimli olmasını sağlayacaktır.

Etkin öğrenme süreçleri öğrencilerimizin yaşam-boyu öğrenen, kendini geliştiren hekimler olmaları konusundaki yeterliliklerini geliştirmeleri açısından da vaz geçilmezdir.

İEÜTF sağlığı Dünya Sağlık Örgütü tanımında yer aldığı şekilde, sadece hastalık olmaması değil fiziksel, mental ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak kabul etmektedir. Bu bağlamda, sağlığın biyolojik, ekonomik, sosyal, çevresel ve politik belirleyicileri söz konusudur. Tıp eğitiminde söz konusu belirleyicilerin sağlık üzerine olan etkileri bir bütün olarak ele alınmalıdır. İEÜTF müfredatında sağlık belirleyicileri  “Birey, Toplum ve Dünya” (Human, Society & Earth) adlı bloklarda, PDÖ oturumlarında ve yaşam döngüsü bloğunda ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Dönem III sonundaki yaşam döngüsü bloğunda sağlık belirleyicilerinin doğumdan-ölüme yaşamın tüm evrelerinde nasıl etkidikleri model hastalıklar ve sağlık sorunları üzerinden entegre edilecektir.

İEÜTF tıp eğitiminin sadece 3. basamak hastanelerde yapılmasının öğrencilerin mezun olduklarında çalışabilecekleri ortamlara hazırlanmaları ve sağlığın farklı boyutlarını algılayabilmeleri açılarından kısıtlı bir deneyim sunduğunu düşünmektedir. İEÜTF, bu bağlamda, birinci ve ikinci basamak sağlık kuruluşları, yaşlı bakım evleri, kreşler gibi farklı öğrenme deneyimlerinin eğitimde yer almasını planlamaktadır.

Müfredatta yer alan “alan çalışmaları” programı  (longitudinal medical experiences) bu tip deneyimlerin yapılandırılmış biçimde kazandırılmasına yöneliktir. Bu program kapsamında öğrencilere birinci dönemden itibaren altı yıl boyunca izleyecekleri aileler verilecektir. İki tıp fakültesi öğrencisi ve bir hemşirelik öğrencisinden oluşan ekip 5 yıl boyunca kendi sorumluluklarındaki 2-4 aileyi izleyeceklerdir. Aile sağlığı programı (Family health program)olarak adlandırılan bu uygulama kapsamında öğrencilerin ilk 3 yılda aileleri yaşadıkları ortamda barınma, beslenme, egzersiz, bağımlılıklar gibi yaşam biçimleri yönünden gözlemleyerek, sağlıklarını koruma-geliştirme konusunda eğitim ve danışmanlık vermeleri beklenmektedir. Dördüncü dönemden sonra ise hastalıklar konusunda da yol gösterici olmaları ve eğitmeleri beklenmektedir. Aile Hekimleri ile entegre götürülecek bu program ile tıp ve hemşirelik öğrencilerinin toplumun sağlık sorunları ve beklentileri konusunda birinci elden deneyim edinmeleri, sağlığı-koruma geliştirme konusunda bilgi ve deneyimlerini geliştirmeleri, sağlık eğitimi verme konusunda deneyim kazanmaları ve ekip çalışmasını erken dönemde deneyimlemeleri hedeflenmektedir.

e-öğrenme son yıllarda tıp eğitiminde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. İEÜTF eğitimde e-öğrenme olanaklarını etkin biçimde kullanacaktır. Blackboard Learning Management System (BLMS) sunum materyalleri, okuma materyalleri, videolar gibi eğitsel materyallerin dijital ortamda öğrenciye ulaştırılmasını sağlamaktadır. İEUTF, BLMS ile entegre ve akıllı cihazlar (tablet, akılı telefon, vb) üzerinde çalışabilen bir e-tıp (e-med) platformu kullanacaktır. Bu platform sayesinde öğrenciler BLMS üzerindeki eğitim materyalleri yanı sıra eğiticiler tarafından doğrulanmış ve onaylanmış web-tabanlı eğitim materyallerine erişim sağlayabilecektir. Bunlara örnek olarak Visual Body , i-tunes U gibi eğitsel materyal sağlayıcılar verilebilir.

Ayrıca öğrencilerin Coursera ve FdX gibi çevrimiçi açık erişimli kurslara erişimleri özendirilecektir.

Eğitim ortamlarının özellikleri ve kültürü (iklim) eğitimin niteliğini belirgin olarak etkiler. Gizli müfredat olarak da adlandırılan kurumsal iklim özellikle öğrencilerin profesyonel kimliklerinin gelişiminde ve mesleksel uygulama tercihlerinde etkilidir. Bu nedenle, İEÜTF’nin tüm öğrenci ve çalışanları için geçerli genel yeterlilikler tanımlanmıştır. Tüm çalışanların bu davranışları göstermesini özendirecek yönetsel bir yapı oluşturulacaktır.

Dönem IV ve V’de klinik stajlara koşut olarak ilerleyen “klinik entegrasyon ve değerlendirme”(KED) (clinical integration & reflection) programında bir yandan PDÖ yada olguya dayalı öğrenme (ODÖ) (case-based learning, CBL) ile tıbbi karar verme uygulamaları yapılacak bir yandan da öğrencilerin klinik deneyimlerini sorgulayacakları ve paylaşacakları bir süreç yaşanacaktır.

Tıp disiplinler arası ve disiplin içi işbirliğini gerektirir. Bu bağlamda tıp öğrencilerinin ekip çalışmasının önemini kavramaları, ekip üyelerinin rolleri konusunda bir kavrayış geliştirmeleri gerekir. İEÜTF, kuruluş felsefesi olarak İEÜ bünyesindeki sağlıkla ilişkili tüm fakülte ve okulları kendi paydaşı olarak görmekte ve aynı ekosistemin parçası olarak değerlendirmektedir. Bunun bir yansıması olarak, eğitim sırasında tıp, hemşirelik ve SHMYO öğrencilerinin birlikte yapacakları uygulamalar planlanmıştır. Buna örnek olarak “öğrenci kliniği” uygulaması verilebilir. Bu uygulama, bazı tıbbi durum senaryoları üzerinden ekip üyelerinin etkin biçimde görevlerini yerine getirmelerini hedeflemektedir.

Aile sağlığı programı da tıp ve hemşirelik öğrencileri arasında ekip çalışmasının önemini kavramaları açısından bir fırsat yaratacaktır.

Öğrencilerin sağlık-dışı alanlarla işbirliğinin önemini deneyimlemelerini sağlamak, sorun çözme ve girişimcilik özelliklerini geliştirmek amacıyla “düşünce eşleri”  uygulaması gerçekleştirilecektir. Bu uygulama tıp öğrencileri tarafından belirlenen sorunların çözümüne yönelik olarak İEÜ bünyesindeki farklı öğrencilerle işbirliği yapmalarını sağlamaya yöneliktir.

Ölçme-değerlendirme öğrenmeyi derinden etkiler. İEÜTF tek bir sınavla geçme-kalma kararlarının verildiği geleneksel yaklaşım yerine portfolyo ile değerlendirmeyi tercih etmektedir. Portfolyo değerlendirmede sınavlar yanı sıra projeler, paydaşlardan alınan geri bildirimler, sosyal ve bilimsel etkinliklere katılım gibi çok farklı ögeler kullanılmaktadır.

İEÜTF sınavlarda da  farklı soru teknikleri yanı sıra nesnel yapılandırılmış uygulama sınavları (NYUS) (Objective Structured Practical Examination, OSPE),  Nesnel Yapılandırılmış Klinik Sınavlar (NYKS) (Objective Structured Clinical Examination, OSCE) gibi çağdaş ölçme-değerlendirme teknikleri de kullanacaktır.

Hekimlik yaşam boyu öğrenmeyi ve kendini geliştirmeyi gerektirir. İEÜTF, çağdaş eğitim felsefesi ve etkin öğrenme stratejilerinin öğrencilerimizin yaşam boyu öğrenme yeterliliğinin kazanmalarına ciddi katkı sağlayacağını düşünmektedir

Müfredat yönetimi

İEÜ Tıp Fakültesi eğitim-öğretim anlayışında müfredat, toplumun sağlık sorunlarında ve tıbbi bilgi ve uygulamalardaki değişiklikleri/gelişmeleri yansıtabilen ve kullanıcılarından (öğrenci, eğitici ve toplum) gelen geribildirimler doğrultusunda yapılacak iyileştirmelere açık olacak şekilde oluşturulmuştur. Bu nedenle, müfredat yönetimi kendini yineleyen dört basamaktan (planla-uygula-değerlendir-yap) oluşan bir kalite döngüsü biçiminde tasarlanmış ve kalite yönetim sistemi ilkeleri çerçevesinde yapılandırılmıştır.